Zastosowanie i rodzaje lutownic.

Lutowanie jest jedną z metod scalania elementów metalowych. Technikę tę wykorzystuje się w wielu branżach. Przyrządem służącym do lutowania jest lutownica. Z tego tekstu dowiesz się, na czym polega lutowanie, w jakich warunkach jego rezultaty będą dobre, a także jakie są dostępne rodzaje lutownic oraz jakie wyroby codziennego użytku powstają dzięki lutowaniu.

Na czym polega lutowanie?

Lutowanie zalicza się do metod łączenia części metalowych. Nie muszą to być elementy wykonane z tego samego metalu. Istotą lutowania jest lut, czyli spoiwo. Musi mieć ono niższą temperaturę topnienia niż łączone materiały.

Lut jest topiony za pomocą lutownicy, a gdy zastyga, tworzy trwałą spoinę. Metoda ta jest podobna nieco do spawania, z tą różnicą, że przy spawaniu nadtapia się fragmenty łączonych materiałów, a przy lutowaniu pozostają one nienaruszone, choć ulegają rozgrzaniu.

W lutowaniu istotna jest temperatura wszystkich elementów – mówi specjalista z Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Łodzi. – Muszą się one rozgrzać do temperatury przewyższającej temperaturę topnienia lutu, a jednocześnie nie może ona przekraczać temperatury topnienia łączonych elementów. Jeśli spajane części będą zbyt chłodne, powstanie tzw. zimny lut – wadliwy element nieposiadający pożądanych właściwości.

Rodzaje lutownic

Wyróżnia się kilka typów lutownic, a kryterium podziału jest metoda podgrzewania grotu. Najstarszym, najprostszym i już nieużywanym rodzajem jest lutownica podgrzewana zewnętrznym źródłem ciepła. Element roboczy ogrzewano np. nad ogniem, a następnie przystępowano do pracy. Lutownica taka nie dawała kontroli nad temperaturą grotu i obecnie ustąpiła bardziej precyzyjnym oraz wygodnym urządzeniom, którymi są:

  • lutownice grzałkowe (oporowe),
  • lutownice gazowe,
  • lutownice transformatorowe,
  • lutownice z elektrodami grafitowymi,
  • lutownice laserowe.

Zastosowanie lutownic

Lutowanie jest szeroko stosowane w elektryce, elektronice, instalacjach ciepłowniczych, sanitarnych i wielu innych. Stanowi powszechnie wykorzystywaną metodę łączenia rur miedzianych obecnych w każdym budynku. Jest też niezastąpione w produkcji podzespołów używanych w naszych komputerach, telefonach komórkowych czy aparatach fotograficznych. Metalowe elementy na płytkach drukowanych są mocowane właśnie na drodze lutowania.

Lutowanie jest tak popularne, bo zapewnia wysoką precyzję pracy trwałość łączenia. Tę ostatnią zawdzięczamy zjawisku dyfuzji – elementy łączone i spoiwo „przenikają się” na poziomie cząsteczkowym, tworząc jednorodną całość.

Warto wiedzieć, że mimo to lutowanie jest procesem odwracalnym. Można rozłączyć lutowane elementy, stosując tzw. rozlutowywanie.